Làm từ thiện không dễ

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Làm từ thiện không dễ

Bài gửi by nchh on Mon Oct 22, 2007 10:15 pm

Ngay cả khi bạn có lòng tốt và tiền, làm từ thiện cũng không phải là công việc dễ. Những bất cập nảy ra trong quá trình cứu trợ các gia đình nạn nhân vụ tai nạn cầu Cần Thơ (mà SGTT đã đề cập) là một trong những bằng chứng. Bài viết này của bạn đọc Kathy Nguyen nêu một số vấn đề mà người làm từ thiện cần lưu ý.








Công việc từ thiện còn rất mới ở Việt Nam. Không chỉ người dân chưa quen với loại hình hoạt động xã hội mới này, mà chính quyền cũng chưa có quy định rõ ràng. Ảnh : Hải Thanh


1. Nhận thức
Không phải tất cả những người làm từ thiện đều suy nghĩ hoặc có mục tiêu cuối cùng giống nhau, dù hình thức bên ngoài có thể cùng là đem tiền ra cho người bị nạn. Có người cho tiền để bớt mặc cảm tội lỗi và phần nào đó có thể hiểu làm từ thiện cho chính bản thân. Có người dâng hiến tất cả những gì mình có để phụng sự một lý tưởng nhân bản trong xã hội. Cũng có người coi từ thiện là phương pháp để xây dựng quan hệ, tạo hình ảnh chính trị.
Trước hết, bạn phải nhận rõ mình là người nào, mục tiêu là gì khi đi làm từ thiện. Ngay cả khi đơn thuần là chỉ muốn giúp người bị nạn, bạn cũng có thể, vô tình hoặc cố ý, qua hành động của mình, thay đổi trật tự xã hội, tầm nhận thức, hoặc hệ giá trị của cả một cộng đồng.
Ví dụ như khi thiếu nhận thức, bạn có thể làm thay đổi tập quán của cả quần thể dân cư, ví dụ như bạn tập cho họ thói quen và nhu cầu ăn mì gói (thứ họ phải mua) trong khi dân quê quen ăn gạo và trước đó hay dùng gạo (thứ họ có thể làm ra) để giúp nhau.
Vấn đề không phải là bạn áp đặt một mô hình từ thiện nào đó từ bên ngoài mà cần phải hiểu rõ bạn đang làm gì và truyền thống nơi đây thường làm gì. Cũng không nhất thiết phải làm theo truyền thống, chỉ cần bạn ý thức được là nếu làm khác đi mình sẽ thay đổi những gì trong xã hội và các thay đổi đó sẽ ảnh hưởng tốt hay xấu đến từng thành viên.
2. Chia sẻ, thông hiểu, và động viên (counselling)
Công việc từ thiện trước hết là cuộc gặp mặt giữa người với người. Một bên có thể đang ở mức tận cùng của đau khổ và bên kia là đỉnh điểm của sung sướng.
Nếu bạn là đôi vợ chồng hạnh phúc đến cho tiền một người đàn bà goá đang khóc chồng, bạn có nghĩ là người phụ nữ kia sẽ cảm thấy được chia sẻ chút nào không? Nhưng nếu bạn là người thành đạt, đem học bổng đến cho những em bé nghèo hiếu học, bạn có nghĩ mình sẽ là thần tượng để chúng phấn đấu? Có những lúc người ta cần được tặng một giấc mơ đẹp, một tia hy vọng, một lòng tin để đi vào tương lai, hơn là những đồng tiền có thể khiến họ ăn sung mặc sướng ngày hôm nay và quên mất mục tiêu sau này.
Chắc bạn đồng ý với tôi rằng làm từ thiện là giúp người ta đứng vững rồi chạy trên hai chân của mình, hơn là biến họ thành kẻ ăn mày chuyên nghiệp, sống bằng tiền của bạn trong suốt phần đời còn lại. Những thất bại đang bị chỉ trích của phương Tây ở châu Phi có thể được coi là bài học, khi tiền viện trợ biến nhiều cộng đồng trở thành ăn bám, chỉ biết chờ gạo và bột mì tiếp tế hàng năm, mà không biết khai phá đất đai trồng loại cây lương thực khác.
Counselling là ngành học khá phổ biến ở các nước phương Tây, các nhà từ thiện ở Việt Nam có thể học qua trao đổi với những người Việt đang làm việc trong các tổ chức thiện nguyện ở nước ngoài, thường xuyên về Việt Nam xây dựng và thực hiện dự án.
3. Lập dự án
Bạn có thể đơn giản là thảy một cục tiền và mặc kệ mọi chuyện ra sao thì ra, nhưng hành động đó có thể kéo theo nhiều vấn đề phức tạp, nhiều khi có hại cho người nhận tiền. Vì vậy, công tác từ thiện chuyên nghiệp thường đòi hỏi có kế hoạch rõ ràng là chi tiền như thế nào, nhằm các mục tiêu gì, và làm thế nào để kiểm tra kết quả. Đồng thời, cần có các tiêu chuẩn để kiểm tra xem tiền có được chi đúng và kế hoạch được thực hiện đúng hay không như hoá đơn tang lễ, sổ điểm và học bạ, mức chi tiêu trong gia đình, kết quả kinh doanh...
Trong nhiều trường hợp, dự án còn quan trọng hơn là số tiền bỏ ra. Nhiều người nghèo vẫn tiếp tục nghèo sau khi được ngân hàng cho vay xoá đói giảm nghèo. Vì cái họ cần nhiều khi là “know-how”, là kỹ năng kinh doanh, tính toán, phương pháp gieo trồng và chăn nuôi mới, hay mối quan hệ để tiêu thụ hàng, tìm nguồn nguyên liệu rẻ, hơn là tiền.
Việc bạn cho họ vài chục triệu và mua một chiếc xe hai bánh tính về giá trị là bằng nhau, nhưng có thể khác rất xa. Người nhận tiền có khi không nhìn thấy chiếc xe là giải pháp giúp công việc kinh doanh của họ phát triển, và không biết đem vài chục triệu bạn cho đi mua xe, mà chỉ lo sửa nhà hoặc nhậu.
Qua việc mua xe, hay cho họ con bò, có thể bạn đã chuyển cho họ một ít kiến thức về kinh doanh, và đó chính là cái họ đang cần.
Bằng cách lập dự án và kiểm tra, có thể bạn đã đào tạo họ thích nghi với môi trường mới, tự bản thân vượt qua bức tường nghèo đói, hội nhập với xã hội.

Ngay cả khi đơn thuần là chỉ muốn giúp người bị nạn, bạn cũng có thể, vô tình hoặc cố ý, qua hành động của mình, thay đổi trật tự xã hội, tầm nhận thức, hoặc hệ giá trị của cả một cộng đồng.


4. Cấu trúc cộng đồng
Khi giúp một gia đình, có khi bạn nghĩ rằng không cần quan tâm đến những gia đình xung quanh, hay cả cái xã/huyện đó. Nhưng ở Việt Nam mối quan hệ làng xã rất là chặt chẽ, có khi bạn tốn bao nhiêu tiền của đổ vào một chỗ mà vẫn không cải thiện được gì vì nó bị tất cả các mối dây ràng buộc kéo lại.
Rất nhiều trường hợp những điều mà người làm từ thiện nghĩ là tốt cho dân làng, nhưng do không chú ý giải thích vận động từ đầu mà bị người dân phản đối vì cho rằng gây hại cho họ. Khi có kế hoạch từ thiện với hơn một gia đình, bạn cần chú ý đến mối quan hệ giữa họ và những gia đình còn lại trong khu. Trong nhiều trường hợp, thay vì chia tiền dàn trải, có thể chỉ cần dồn tiền vào một mắt xích nào đó, và như thế là cả khu vực sẽ được hưởng lợi ích.
5. Lý và tình
Cần chú ý đến các định chế đang tồn tại trong cộng đồng, từ các ràng buộc pháp lý cho đến các giá trị tình nghĩa, đạo đức. Nắm bắt các nguyên tắc này giúp bạn tránh cho bản thân và người được mình giúp khả năng bị rơi vào thế đối đầu với chính quyền hoặc bà con làng xóm. Bạn nghĩ thế nào khi nhận tiền của công ty bán súng để giúp nạn nhân chiến tranh? Không có câu trả lời rõ ràng và cụ thể. Cũng không có mô hình lý tưởng để làm theo.
Công việc từ thiện còn rất mới ở Việt Nam. Không chỉ người dân chưa quen với loại hình hoạt động xã hội mới này, mà chính quyền cũng chưa có quy định rõ ràng.
Để nâng cao hiểu biết và tránh các sai lầm đáng tiếc, bạn có thể tham gia hoặc liên kết với các tổ chức NGO (thiện nguyện, phi chính phủ) đang được phép hoạt động ở Việt Nam. Bạn cũng có thể tìm đọc thêm tài liệu trên mạng internet, hoặc có thể tìm đến các khoá đào tạo ngắn hạn ở nước ngoài. Một số quy định pháp lý về việc này ở các nước tại địa chỉ: http://en.wikipedia.org/wiki/Charitable_organization .

Kathy Nguyen
(Theo Sài Gòn tiếp thị)

_________________
Hiền Heo đề bút
avatar
nchh
Thành viên kỳ cựu
5 "A3 bội tinh"
Thành viên kỳ cựu5

Nam
Tổng số bài gửi : 1397
Age : 32
Location : Quận 7
Registration date : 18/09/2007

Xem lý lịch thành viên http://360.yahoo.com/nchh13

Về Đầu Trang Go down

Re: Làm từ thiện không dễ

Bài gửi by nchh on Mon Oct 22, 2007 10:21 pm

Thấy bài hay post ngay, chưa có thời gian biên tập kỹ nên hơi khó đọc!

_________________
Hiền Heo đề bút
avatar
nchh
Thành viên kỳ cựu
5 "A3 bội tinh"
Thành viên kỳ cựu5

Nam
Tổng số bài gửi : 1397
Age : 32
Location : Quận 7
Registration date : 18/09/2007

Xem lý lịch thành viên http://360.yahoo.com/nchh13

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết